Profiel

John Le Carré

John Le Carré

John le Carré is het pseudoniem van David John Moore Cornwell. Le Carré werd geboren op 19 oktober 1931 in Dorset. Hij heeft geen makkelijke jeugd gehad. Zijn moeder verliet hem toen hij vijf was en zijn vader belandde als oplichter in de gevangenis voor fraude. Vanuit de gevangenis zorgde hij ervoor dat zijn twee zonen op voorname scholen terechtkwamen.

Le Carré genoot een groot deel van zijn opleiding op de kostschool Sherborne. Daar leerde hij zich samen met zijn jongere broer voor te doen als keurige jongemannen. Tegenover studiegenoten moesten zij de schijn ophouden over hun thuissituatie. Le Carré heeft zich nooit op zijn gemak gevoeld op Sherborne en op zestienjarige leeftijd besloot hij naar Zwitserland te vertrekken. Hij zag het als een kans om alles achter zich te laten en zich te storten in een andere cultuur. Zijn complexe jeugd is vertegenwoordigd in meerdere romans. Zijn meest autobiografische roman is De volmaakte spion, waarin de relatie met zijn vader een rol speelt. In Zwitserland studeerde hij aan de universiteit van Bern. Daar leert hij Frans en Duits spreken en raakt in de ban van Duitse literatuur en filosofie. Uiteindelijk keert hij terug naar Engeland en studeert af aan Lincoln College in Oxford. Vervolgens doceert Le Carré twee jaar Frans en Duits aan het beroemde Eton College (1956-1958).

Na zijn korte loopbaan als docent, wordt hij medewerker bij de inlichtingendienst. Op 69-jarige leeftijd onthult hij dat hij in de jaren zestig actief is geweest binnen de Britse geheime dienst. In de periode van 1958 tot 1963 heeft hij zowel voor de MI5 als de MI6 gewerkt. 'Eigenlijk was ik al een soort spion voordat ik het beroep leerde.' Carré leerde immers al op vroege leeftijd om zaken voor anderen te verzwijgen. Zijn ervaringen als spion vormden de inspiratie voor zijn succesvolle spionage boeken over de Koude Oorlog.

In 1961 verschijnt Carrés debuut Telefoon voor de dode. Maar zijn definitieve doorbraak kwam in 1963, met Spion aan de muur, een subtiele beschrijving van hoe het werkelijk was in Berlijn, de stad die door een gruwelijke speling van het politieke lot in tweeën was gedeeld. Het boek werd een enorm succes, zodat de auteur zich fulltime kon gaan concentreren op het schrijven. Hij schreef een reeks spionage boeken die een realistisch beeld scheppen van de spionage wereld. Zijn bekendste personage is de Britse agent George Smiley, een terugkerend karakter, en zo succesvol dat er een televisie serie op hem gebaseerd is.

De voorspelling was, dat de val van de muur het einde van zijn schrijvers carrière zou betekenen, maar Le Carré bewees niet afhankelijk te zijn van de gespannen houdingen tussen oost en west. 'Het is onzin te veronderstellen dat de spionageroman met het verdwijnen van de Koude Oorlog als genre zal afglijden en in een ongekend diep ravijn zal eindigen. De uitdagingen zijn op dit ogenblik groter dan ooit.' Hoewel zijn onderwerpen geleidelijk veranderen, houdt Le Carré zich voornamelijk met dezelfde vraag bezig: wat is de relatie tussen de mens en de instituten die hij zelf creëert?

Over zijn romans na de Koude Oorlog zegt Le Carré: 'deze romans hebben dezelfde vraag gemeen, namelijk wat er gebeurt met het kapitalisme nu er geen opponent meer in het spel is.' Volgens de auteur zijn de tijden sinds de Koude Oorlog niet zo zeer veranderd als men graag zou willen denken. 'De Koude Oorlog was voor westerse regeringen een perfect excuus voor het plunderen en uitbuiten van de Derde Wereld uit naam van vrede.'

Sinds Spion van nobel bloed heeft Le Carré meer aandacht besteedt aan De Derde Wereld. 'Ik werd me bewust van de onderdrukking en intimidatie die daar uit naam van de westerse democratie werd gebezigd.' De onderwerpen voor een nieuwe roman lagen voor het oprapen. Maar toen Le Carré eenmaal in aanraking kwam met de farmaceutische industrie kon hij dit onderwerp niet meer loslaten. Zo weigeren multinationals bijvoorbeeld goedkope medicijnen te maken voor miljoenen aids patiënten, en worden inferieure, in Westen verboden medicijnen zonder scrupules in de Derde Wereld gedumpt. Zijn achttiende roman De toegewijde tuinier is een aanklacht tegen deze gewetenloze multinationals. In het nawoord van deze roman schrijft hij dat zijn reis door de farmaceutische jungle hem de ogen heeft geopend voor de geraffineerde manier waarop de farmaceutische industrie te werk gaat. Corruptie, hebzucht, onmenselijkheid, steekpenningen, intimidaties. En dit alles om zoveel mogelijk geld te verdienen.

Een opmerkelijk feit is dat Tessa, een sleutelfiguur in De toegewijde tuinier, een fantastische vrouw is, terwijl in vorige boeken vrouwen vaak als onbetrouwbaar en trouweloos werden neergezet. Le Carré geeft commentaar: 'er vindt een soort verandering in mijn leven plaats. Als ik terugkijk naar mijn kindertijd was daar geen moedervoorbeeld, want zij verdween uit ons leven. Dus heb ik nooit een relatie met vrouwen van welke leeftijd ook kunnen volhouden, laat staan met vriendinnen. Onlangs is dat toch nog goed gekomen.'

De auteur woont nu in Cornwall en is gelukkig getrouwd met Jane. Hij reist veel om informatie voor zijn boeken te verzamelen. De rest van zijn tijd brengt hij het liefst thuis door achter zijn schrijftafel. Zijn vrouw Jane typt nog altijd zijn geschreven teksten uit.

Le Carré heeft ook een eigen website: www.johnlecarre.com
  • Naam
  • John Le Carré 
  • Genres
  • Literatuur, Thrillers, Geschiedenis & politiek 
  • Uitgeverij
  • Luitingh Sijthoff, Rainbow