Profiel

Joost Zwagerman

Joost Zwagerman

In memoriam Joost Zwagerman (18 november 1963 - 8 september 2015)

Joost Zwagerman was schrijver, columnist, kunst- en muziekcriticus, pamflettist, dichter en curator van verschillende tentoonstellingen. Hij debuteerde in 1986 op tweeëntwintigjarige leeftijd met de roman De houdgreep, één jaar later gevolgd door de verhalenbundel Kroondomein. Drie jaar later bereikte Zwagerman met de roman Gimmick! (1989) een groot leespubliek, gevolgd door de bestseller Vals licht (1991) die genomineerd werd voor de AKO Literatuurprijs en in 1993 werd verfilmd. In 1994 volgde De buitenvrouw (1994). Van deze drie romans zijn meer dan 200.000 exemplaren per titel verkocht, van De buitenvrouw zelfs meer dan 300.000. De boeken van Joost Zwagerman behoren tot het meestgelezen werk van zijn generatie en verschijnen in vertaling in Duitsland, Frankrijk, Hongarije, Tsjechië en Japan.
Behalve romans en verhalen schreef Joost Zwagerman ook poëzie. Inmiddels zijn er vijf dichtbundels verschenen. In 2005 kwam Zwagerman met een nieuwe uitgave Roeshoofd hemelt, in 2007 bekroond met de driejaarlijkse Paul Snoek Poëzieprijs. Ook in 2005 verschenen de vroege bundels in één band onder de titel Tot hier en zelfs verder. Joost Zwagerman schrijft sinds 1985 essays en kritieken voor Vrij Nederland en was enige jaren columnist van de Volkskrant en NRC Handelsblad.
Geliefde onderwerpen zijn onder meer literatuur, beeldende kunst en popmuziek. Een bundeling van essays verscheen voor het eerst in 1993 onder de titel Collega’s van God (1993). Sindsdien heeft hij negen andere essaybundels gepubliceerd waarvan Transito in 2007 de shortlist van de AKO Literatuurprijs haalde. In 2007 publiceerde Joost Zwagerman het pamflet De schaamte voor links, over de ideologische crisis onder links in het algemeen en de PvdA in het bijzonder.
In 2009 trok een nieuw pamflet van Zwagerman de aandacht: Hitler in de polder & Vrij van god. Naar aanleiding van zijn veertigste verjaardag zag Standplaats Zwagerman het licht, een bundel over het schrijverschap van Joost Zwagerman met bijdragen van onder anderen collega-auteurs en literaire critici als Carel Peeters, Rob Schouten, Arie Storm en Kester Freriks. Van 1998 tot 2000 was Joost Zwagerman vaste gast in het TV-programma Barend & van Dorp.
In 2003 en 2004 presenteerde Joost Zwagerman VPRO’s Zomergasten. In 2008 ontving hij de Gouden Ganzenveer voor zijn gehele oeuvre. In 2010 was Joost Zwagerman de auteur van het Boekenweekgeschenk. Vanaf dat jaar schreef hij ook een vaste column in De Volkskrant genaamd “Zwagerman kijkt”. In 2013 publiceerde hij Americana 1 & 2, Omzwervingen in de Amerikaanse cultuur, een bundel essays die door Matthijs van Nieuwkerk Zwagermans magnum opus werd genoemd.
De laatste jaren was Joost Zwagerman vaste gast in De Wereld Draait Door, waar hij een groot publiek kennis liet maken met literatuur en kunst. Als kunstkenner en -criticus werd hij vele malen uitgenodigd om tentoonstellingen te organiseren in verschillende musea. Zijn laatste boek, De stilte van het licht, verscheen op 8 september 2015 bij uitgeverij De Arbeiderspers. Joost Zwagerman leed al jaren aan zware depressies. Op 8 september 2015 maakte hij in zijn woonplaats Haarlem een einde aan zijn leven.
  • Naam
  • Joost Zwagerman 
  • Genres
  • Literatuur, Geschiedenis & politiek, Reizen & vrije tijd, Kunst & cultuur 
  • Uitgeverij
  • De Arbeiderspers, Terra, Hollands Diep